รู้จัก ‘Stroke Fast Track’ รักษายังไง พร้อมรู้ทันสัญญาณเตือน

โรคหลอดเลือดสมองหรือสโตรก เป็นโรคที่ต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วน เพราะเวลาทุกนาทีมีความสำคัญต่อการรอดชีวิตและการฟื้นฟูของผู้ป่วย ระบบ Stroke Fast Track จึงถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาในช่วงเวลาทองคำที่จำกัด หลายคนอาจสงสัยว่า Stroke Fast Track คืออะไร และแตกต่างจากการรักษาทั่วไปอย่างไร ทำไมถึงมีความสำคัญมากสำหรับผู้ป่วยสโตรก ในบทความนี้เราจะพาทุกคนไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับระบบ Stroke Fast Track ตั้งแต่การรู้จักอาการเตือนเบื้องต้น แนวทางการดูแลผู้ป่วยในระบบนี้ การรักษาในช่วงเวลาวิกฤต รวมไปถึงการดูแลต่อเนื่องหลังพ้นภาวะฉุกเฉินแล้ว นอกจากนี้เราจะมาดูกันว่าใครบ้างที่ควรมีความรู้เรื่อง Stroke Fast Track กี่ชั่วโมง และเทคนิคการประเมินอาการเบื้องต้นที่อาจช่วยกอบกู้ชีวิตคนที่เรารักได้ เพราะการรู้จักสัญญาณเตือนและเข้าใจระบบการรักษานี้ อาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยมีโอกาสฟื้นฟูได้ดีขึ้น

Stroke Fast Track คืออะไร

Stroke Fast Track คือระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแบบเร่งด่วนที่ถูกออกแบบมาให้เข้ากับบริบทของแต่ละพื้นที่ของแต่ละโรงพยาบาลนั้นเพื่อจะให้คนไข้สามารถเข้าถึงมือแพทย์ได้รวดเร็ว โดยเฉพาะในช่วง 4.5 ชั่วโมง แรกหลังเกิดอาการ ซึ่งเป็นช่วงทองคำที่สำคัญมากในการช่วยชีวิต ระบบนี้ทำงานตั้งแต่ผู้ป่วยมาถึงห้องฉุกเฉินจนถึงได้รับการรักษา โดยทีมแพทย์จะใช้เกณฑ์การประเมินพิเศษเพื่อคัดกรองผู้ป่วยที่มีโอกาสฟื้นตัวดีหากได้รับการรักษาทันท่วงที ทีมดูแลจะทำการตรวจวินิจฉัย สั่งตรวจเลือด และ CT Scan สมองอย่างรวดเร็ว เพื่อตัดสินใจการรักษาได้อย่างแม่นยำและรวดเร็วที่สุด เป้าหมายหลักของ Stroke Fast Track คือให้ผู้ป่วยได้รับยาละลายลิ่มเลือดหรือการผ่าตัดดึงลิ่มเลือดออกภายในเวลาที่กำหนด ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตและลดความรุนแรงของความพิการที่อาจตามมาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Stroke Fast Track กับ Stroke ต่างกันอย่างไร

Stroke Fast Track เป็นระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างเร่งด่วน เพื่อให้ได้รับการรักษาที่รวดเร็วที่สุด ภายใน 4.5 ชั่วโมง ส่วน Stroke คือชื่อเรียกของโรคหลอดเลือดสมอง ดังนั้นทั้งสองคำนี้จึงมีความเกี่ยวข้องกัน โดย Stroke Fast Track เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลผู้ป่วย Stroke นั่นเอง

Stroke Fast Track กี่ชั่วโมง ที่สำคัญที่สุด

Stroke Fast Track กี่ชั่วโมง ที่สำคัญที่สุดคือช่วง 4.5 ชั่วโมง แรกหลังเกิดอาการ แต่บางสถานพยาบาลอาจกำหนดระยะเวลาต่างจากนี้ขึ้นกับขีดความสามารถ และความพร้อมของแต่ละที่

ทำไม Stroke Fast Track ถึงสำคัญกับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

Stroke Fast Track มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะระบบนี้ช่วยเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตและลดความพิการได้อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อผู้ป่วยได้รับยาละลายลิ่มเลือดภายในช่วง 4.5 ชั่วโมง แรก จะมีโอกาสฟื้นตัวได้ดีกว่าผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาช้า นอกจากนี้ยังช่วยลดค่าใช้จ่ายในการดูแลระยะยาวและลดภาระของครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยที่มีความพิการรุนแรง ทีมแพทย์พบว่าผู้ป่วยที่เข้าสู่ระบบ Stroke Fast Track มีโอกาสกลับไปใช้ชีวิตได้ เมื่อเทียบกับการรักษาอย่างไม่ทันท่วงที ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของเวลาและการจัดการที่เป็นระบบในการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง

สัญญาณเตือนสโตรกที่ต้องรู้ที่ช่วยให้รักษาได้เร็ว

เพราะฉะนั้นการรู้จักสัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมองเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้คุณและคนรอบข้างได้เข้าสู่ Stroke Fast Track ได้ทันเวลา โดยแพทย์แนะนำให้จำวิธีง่ายๆ ด้วยหลัก “BE FAST” ซึ่งเป็นเครื่องมือช่วยจำที่สามารถใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน

สัญญาณเตือนหลักที่ควรสังเกตมีดังนี้

• B (Balance) – การทรงตัวผิดปกติ เวียนศีรษะ หรือเกิดการสูญเสียสมดุล
• E (Eyes) – ตาพร่ามัว เห็นภาพซ้อน หรือสูญเสียการมองเห็นฉับพลัน
• F (Face) – ใบหน้าเบี้ยว มุมปากตก หรือยิ้มไม่สมมาตร
• A (Arms) – แขนขาอ่อนแรงข้างใดข้างหนึ่ง ยกแขนไม่ขึ้น
• S (Speech) – พูดไม่ชัด พูดลำบาก หรือไม่เข้าใจคำพูด
• T (Time) – เวลาเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หากพบอาการเหล่านี้แม้เพียงข้อเดียว อย่ารอช้า ให้รีบโทรเรียกรถพยาบาลหรือนำส่งโรงพยาบาลที่มีระบบ Stroke Fast Track ทันที เพราะทุกนาทีที่ผ่านไปจะมีผลต่อการฟื้นตัวของผู้ป่วยอย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางการดูแลผู้ป่วยด้วย Stroke Fast Track

การดูแลผู้ป่วยใน Stroke Fast Track เป็นระบบการทำงานแบบทีมที่มีมาตรฐานชัดเจน โดยเริ่มตั้งแต่การรับแจ้งจากรถพยาบาล ทีมแพทย์จะเตรียมความพร้อมทุกขั้นตอนเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษา หลังมาถึงโรงพยาบาล

ขั้นตอนการดูแลหลักในระบบนี้ประกอบด้วยการประเมินอาการโดยทีมแพทย์ฉุกเฉิน การตรวจภาพสมองด้วย CT Scan การตรวจเลือดเพื่อดูความเสี่ยงในการให้ยาละลายลิ่มเลือด และการตัดสินใจรักษาอย่างรวดเร็ว ทุกขั้นตอนเหล่านี้ทำงานแบบขนาน เพื่อลดเวลาในการรักษาให้มากที่สุด

ในระหว่างการรักษา ทีมพยาบาลจะติดตามอาการของผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด โดยเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนและประเมินผลการตอบสนองต่อการรักษา นอกจากนี้สำหรับครอบครัวผู้ป่วย สถานพยาบาลยังให้ข้อมูลเกี่ยวกับการวางแผนการฟื้นฟูระยะยาว เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการดูแลต่อเนื่องหลังจากอาการเฉียบพลันผ่านไปแล้ว

ขั้นตอนการประเมินสโตรกอย่างรวดเร็วเบื้องต้น

การประเมิน Stroke ใน Stroke Fast Track จะเริ่มตั้งแต่ผู้ป่วยมาถึงแผนกฉุกเฉิน โดยทีมแพทย์จะทำการประเมินเพื่อวัดระดับความรุนแรงของอาการ

ขั้นตอนสำคัญในการประเมินมีดังนี้

• ตรวจระดับความรู้สึกตัวและการตอบสนอง
• ประเมินการทำงานของใบหน้า แขน ขา ด้านซ้ายและขวา
• ทดสอบการพูดและความเข้าใจภาษา
• ตรวจสายตาและการมองเห็น
• ประเมินการทรงตัวและการเคลื่อนไหว

หลังจากประเมินเสร็จ แพทย์จะส่งผู้ป่วยไปตรวจ CT Scan ทันทีเพื่อดูว่าเป็นเลือดออกในสมองหรือหลอดเลือดตีบ ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไป การทำงานแบบขนานของทุกขั้นตอนช่วยให้สามารถเริ่มการรักษาได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ

สรุปความสำคัญของ Stroke Fast Track

Stroke Fast Track คือระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแบบเร่งด่วนที่สามารถช่วยชีวิต ดังนั้นการรู้จักสัญญาณเตือนตามหลัก BE FAST และการได้รับการรักษาภายในช่วงเวลาทอง 4.5 ชั่วโมง แรกคือกุญแจสำคัญในการฟื้นตัว

หลังจากผ่านพ้นระยะเฉียบพลันแล้ว การฟื้นฟูที่ถูกต้องจะเป็นขั้นตอนสำคัญในการกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงเดิม ที่ WALK WELL ศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง พร้อมให้บริการการฟื้นฟูแบบเฉพาะบุคคลด้วยโปรแกรมกายภาพบำบัดที่ปรับได้ตามสภาพของผู้ป่วยแต่ละราย พร้อมการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อช่วยให้คุณและคนที่คุณรักกลับมายืนเดินได้อีกครั้ง สามารถติดต่อเราได้ที่นี่ เพื่อรับการประเมินและวางแผนการฟื้นฟูที่เหมาะสมที่สุดกับทุกความต้องการ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Stroke Fast Track